درویش علی کولاییان چند سال پیش بود که به توصیه یکی از بستگان، نوشته ای از خودم را در قالب کتابی کم حجم۱ ، برای دکتر منوچهر ستوده پُست کردم . خوب یادم هست آدرس را از مدیرمسئول فصلنامه اباختر آقای سیروس مهدوی پرسیدم . کتاب تقدیمی ، البته حرفی تازه داشت و بدین خاطر، بعضی را به انکار و اعتراض وامیداشت.  آن ها که کتاب مورد قبولشان بود اغلب از ترس معترضان،  از اظهار نظر دوری جسته ، سعی شان در سکوت می گذشت .در آن بحبوحه، این که نسخه ای از کتاب را به استاد ستوده تقدیم می کنم زیاد مطمئن نبودم و تا آن زمان هم دکتر ستوده را ، به دلیل رشته تحصیلی و نوع کاری که  داشتم، خوب نمی شناختم، فقط چند کتاب  به تصحیح  استاد را خوانده بودم ، از این رو، عکس العمل شان ، برای من چندان قابل پیش بینی نبود. به

درویش علی کولاییان ماه می تابد، رود است آرام …. کار شب پا ، نه هنوز است تمام ، می دَمَد گاه  به شاخ ، گاه می کوبد بر طبل به چوب …. سایه ای ، این است گُراز …( نیما یوشیج) مزرعه در مازندران، به ویژه شالیزارهمیشه با تهدید جانوران جنگل روبرو بود . خوک و گراز و دیگر حیوانات وحشی چون« تَشِی» که همان جوجه تیغی است در تابستان و در فصل کشت و کار،خسارت به بارآورده ، آفت هایی مهم به شمار می آمدند .این جانوران جنگل، دیر وقت شب فعال شده به مزرعه و آیش ها نزدیک می شدند . چاره ،کار شب پا بود .حضور شب پا در مزرعه و در ساعات نیمه شب تنها راه حل مساله بود .او با استفاده از چراغ و افروختن آتش وایجاد سرو صدا ، جانوران را که از گوشه و کنارجنگل به بیرون می زدند از مزرعه دور

درویش علی کولاییان مقدمه : در شماره پیشین گیله وا، شماره ۱۲۳ ، نقدی با عنوان « مردم باستان و بومی گیلان و مازندران عقب مانده و فقیر نبوده اند »  بر کتاب « نگاهی نو به تاریخ مازندران باستان » اثر اینجانب درج شده است . نقد متضمن پرسش هایی متعدد است . نوشته حاضر، نقل جدا جدای همه آن پرسش ها است و در عین حال پاسخ جداگانه به هر کدام  نیز هست . امیدوارم که به رفع ابهام کمک کند . پرسش : چرا نویسنده در صفحه ۱۱ کتاب آورده است :« فرمانروایان پارتی یا همان (ارشکانیان ) در آغاز شاید از خط و کتابت بی بهره بوده اند »؟  در حالی که سابقه خط در ایران به دوران هخامنشی می رسد و سوالی که در اینجا پیش می آید این است که چگونه اشکانیان خط نداشتند ؟پاسخ :  در امپراطوری پارس، وجود خط  به این معنا

  درویش علی کولاییان مقدمه : از زبان شاعران و کاتبان و تاریخنگاران ایرانی از هند و هندوستان و همچنین ترکستان فراوان یاد می شود . در باره ترکستان پذیرفتنی است که این واژه نام کشوری خاص نبوده بلکه به منطقه ای وسیع از مرکز و شمال آسیا اطلاق می شده است . بخش ها و یا قسمت هایی متفاوت از همین منطقه است که توسط کاتبان و مورخان، ترکستان قلمداد شده است . اما در مورد هند و  هندوستان ظاهراً وضع بدین گونه نبود و نیست و نام هند یا هندوستان برایمان همیشه اشاره به کشوری خاص بوده است . نکته این جا است که این تعبیر، در مواقعی کاملاً نادرست است و سبب برداشت های نا صحیح از بعضی گزارشات مهم تاریخی ، خاصه در مورد مازندران شده است . مقاله حاضر اشاره به همین مطلب است . الف- اشارات شاهنامه به هند در کتاب بزرگ شاهنامه به

درویش علی کولاییان جنگل ها گهواره نوع بشر قلمداد می شوند اما، آغاز تمدن انسان، در مناطق جنگلی اتفاق نیفتاد و تمدن ها در مناطقی خارج از جنگل سر بر آوردند . تمدن در قدم اول به کشاورزی وابسته بود ونیازمند زمینی بود که شخم شود و درخت سایه بر آن نیفکند . مزاحمت درختان و  ریشه دواندن شان در خاک ، مانع کشت و کار می شد . بدون ابزار آهنی هم،آباد کردن جنگل یعنی قطع درخت و کندن ریشه ها، غیر ممکن و  لذا ابزار ساخته از آهن، لازمه کار بوده است. با فراهم آمدن آهن و وفور ایزار ساخته از آن، انسان توانست از عهده آباد کردن جنگل و مبارزه ای پیروزمندانه با درخت برآید . این فرصت تاریخی از چه زمان در دسترس بشر قرار گرفت؟ مشهور است که در عهد باستان قوم جنگجوی آشور که زمانی بین النهرین و مناطق غربی فلات ایران، محل تاخت

درویش علی کولاییان اخیراً کتابچه ای به چاپ رسید که نوبسنده اش استاد میرجلال الدین کزازی است .کتابچه به همت دوستان مازندرانی و در مجموعه ای تحت سرپرستی دکتر زین العابدین درگاهی منتشر شده است . نام آن « مازندران و دیوان »  است۱ . استاد کزازی استاد برجسته دانشگاه است. او در صفحه آغازین کتاب در معنای دیو در فرهنگ ایرانی سخن میگوید و می نویسد که دیو در روزگاری نام خدا بوده است و در روزگاری دیگر نام شیطان . او می گوید : « داستان دیو در تاریخ و فرهنگ ایران ،داستانی است شگفت … دیو در روزگاری در معنی خدای به کار می رفته است و روزگاری دیگر ، در کاربردی به یکبارگی وارونه ، در معنای اهریمن .  …»(ص۱۱) استاد ریشه این تناقض را در تفاوت روزگار  پیش و روزگار پس از زردشت۲ می داند ، تا آن جا که  ایران باستان را به دو

درویش علی کولاییان لغت نامه ها برای واژه درویش معنی های متفاوتی قائل می شوند . یادداشتی از مرحوم دهخدا ، درویش را اینگونه معنی می کند : سائل ، یعنی گدایی که با آوازی خوش ،  که  گاه پرسه زدن  ، شعر خوانـَد . فقیران که گدایی کنند و در آن گاه به آواز خوش شعر خوانند و تبرزین بر دوش و پوست حیوانی چون گوسفند و شیر و امثال آن بر پشت و موی سر دراز و آویخته و موی ریش و سبلت نا پیراسته و ژولیده دارند ( لغت نامه دهخدا )  . همین لغت نامه در جایی دیگر و از قول لغت نامه های برهان و آنندراج اصطلاح « درویش سلطان دل » را اینگونه معنی می کند : اشاره به سرور کائنات است که پیغمبر ما صلوات الله علیه و آله و سلم باشد . جایی دیگر  به روایت فرهنگ دهخدا،  این بیت مولانا  کنایه